Bibliofilstwo Poznańskie

 

 

 

Spotkania poznańskich bibliofilów. Marian Piasecki


Spotkanie opisał: Leonard Rosadziński

 

                              
   Spotkania poznańskich bibliofilów. Od prawej Marian Piasecki, Leonard Rosadziński  

     W latach siedemdziesiątych byłem stałym klientem Antykwariatu Naukowego przy Starym Rynku 53/54 (od 1984 r. patronem antykwariatu został Jan Konstanty Żupański, księgarz i wydawca). Był to czas kiedy czytałem i zbierałem powieści przygodowe wydane w okresie międzywojennym. W Poznaniu oprócz Rynku Łazarskiego, Antykwariat Naukowy był miejscem gdzie pojawiały się takie książki, znajdujące się na określonym regale „Literatura współczesna” (w późniejszych latach zmieniono napis na „Literatura do 1939 r.”). W tamtym czasie w uzupełnianiu księgozbioru pomagał mi Wojciech Dominikowski, późniejszy kierownik placówki, który odkładał dla mnie poszukiwane tytuły. Pewnego dnia w 1974 roku gdy zajrzałem do antykwariatu zobaczyłem dwóch nowych pracowników. Po niedługim czasie dowiedziałem że byli to Marian Piasecki i Sławomir Zajczyk.

     Będąc rówieśnikiem Mariana Piaseckiego, szybko znaleźliśmy wspólny język, okazało się że także interesuje się literaturą popularną z okresu międzywojennego i starszą, głównie klasyką polską ale obiecał mi że będzie rezerwował książki, autorów których nie zbiera. Tak zaczęła się nasza długoletnia przyjaźń trwająca aż do dziś.

    W domu rodzinnym Mariana Piaseckiego, zawsze było dużo książek. Rodzice uwielbiali klasykę polską, m.in.: utwory Elizy Orzeszkowej, Bolesława Prusa, Juliusza Słowackiego i największego polskiego poety Adama Mickiewicza. Sam jako dziecko czytał wiele bajek. Jak już dorastał to książki przygodowe. Pamięta rok 1960, wtedy to chodził wiele tygodni za książką „Chata wuja Toma”, Beecher-Stowe Harriet (Iskry, Warszawa 1958), prosząc obsługę antykwariatu o jej rezerwację, i pewnego dnia ją otrzymał , wtedy się to określało "spod lady", a pieniążki na zakup otrzymał od swej cioci, która była Mariana matką chrzestną. Mieszkał z rodzicami przy ul. Wrocławskiej i dość wcześnie odkrył Antykwariat Naukowy przy Starym Rynku, który znajdował się opodal. Dla małego Mariana była to „Świątynia książki”, poznał wtedy starszych panów antykwariuszy Wiktora Kaźmierczaka, Tadeusza Skoczowskiego i Mieczysława Szymańskiego , którzy od czasu do czasu rezerwowali mu książki: J. O. Curwooda. J. Londona, K. Maya, J. Meissnera i wielu innych autorów powieści przygodowych. Ale też zdarzało się, zanim zaprzyjaźnił się z obsługą antykwariatu, gdy na wybraną książkę nie miał odpowiedniego grosza, wsuwał ją w głąb regału przysłaniając innymi książkami, aby nikt inny jej nie zobaczył, a za dzień lub dwa ją kupił.

    Marian Piasecki ukończył Technikum Księgarskie przy ul. Różanej w Poznaniu. Do Antykwariatu Naukowego trafił z polecenia Wojciecha Dominikowskiego (w 1974 r. ówczesnego zastępcę kierownika antykwariatu), który rekomendował Mariana w dyrekcji „Domu Książki”, jako znającego się na książkach, kolekcjonera i pasjonata będącego dobrym narybkiem do pracy w antykwariacie.

   Jak dorósł i mógł samodzielnie podejmować decyzje, wybrał wspomniane Technikum Księgarskie w specjalności księgarstwo. W trakcie odbywania nauki, szkoła dbając o rozwój kulturalny młodzieży organizowała wiele wycieczek autokarowych po kraju m.in.: do Malborka, Krakowa w Tatry. W szkole działały też koła zainteresowań a także zespoły: muzyczne, teatralne, młodych poetów czy kabaretu, w których brał czynny udział. Organizowane też były spotkania z artystami, aktorami czy pisarzami. Wszystkie te imprezy także przyczyniły się do rozwijania odpowiedniej postawy kulturowej, którą później w następnych latach wykorzystywał w swojej pracy zawodowej antykwariusza i księgarza. Po ukończeniu technikum, wybrał się na studia UAM na kierunek bibliotekoznawstwo, ale po dwóch latach zrezygnował ze studiowania i 4 listopada 1974 roku podjął pracę w Antykwariacie Naukowym przy Starym Rynku.

   Pierwszym poważnym zakupem w antykwariacie była Wielka literatura powszechna (Trzaska, Evert i Michalski, Warszawa 1930-1933) w 6 tomach.  Komplet był bardzo drogi, cena była odniesieniem trzykrotnej ówczesnej pensji, ale pożyczył od rodziny potrzebną kwotę i zestaw był w jego posiadaniu. Głównie kupował rzadkie wydania poetów polskich. Interesował się też oprawami artystycznymi introligatorów artystów działających w okresie międzywojennym: Robertem Jahodą, Franciszkiem Joahimem Radziszewskim oraz oprawami wydawniczymi. Kolekcjonował publikacje dotyczących historii książki np. Książka wytworna. Rzecz o estetyce druku (W. Łazarski, Warszawa 1922), gromadził druczki bibliofilskie. Od pewnego okresu kupował starodruki związane z poezją polską m.in.: Ignacego Krasickiego Solennizant. Komedya w trzech aktach (Michał Gröll, Warszawa 1780), Zbior rytmow polskich (J.P. Krzysztof Nikolai, Bibliopoli Marywilski, Warszawa 1756).

 

                                
                  Ignacy Krasicki Solenizant. komedya w trzech aktach (Warszawa 1780)  

 

                             
                                       Zbior rytmow polskich (Warszawa 1756)  

 

 

    Wraz z małżonką Jolantą kolekcjonował publikacje związane z Tatrami, tworząc księgozbiór „Tatrzański”, w którym znajdują się książki poświęcone historii, kulturze, poezji tatrzańskiej i górskiej gdzie poczesne miejsce zajmują dzieła wspomnianego J. Kasprowicza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, związało się to z działalnością małżonków w Muzeum Jana Kasprowicza „Harenda” w Zakopanem, gdzie od wielu lat, należąc do Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza razem aktywnie uczestniczą w życiu muzeum. Bywają tam kilka razy w roku współtworząc liczne okolicznościowe wystawy.


   Z biegiem lat kolekcjonerstwo Mariana się rozrastało, aby uzupełniać księgozbiór, jeździł na aukcje organizowane przez antykwariaty krajowe, poznał tam wielu antykwariuszy z którymi się zaprzyjaźnił, Wiesława Dreasa z Bydgoszczy, Hannę Wójtowicz i Edwarda Śmiłka z Krakowa

   Pogłębiając swoją wiedzę, wyjeżdżał na co miesięczne 3-4 dniowe praktyki antykwarskie organizowane przez Stowarzyszenie Księgarzy Polskich w Warszawie i Krakowie. Po czterech latach pracy w antykwariacie, jego dorobek i wiedza zostały uznane i dopuszczono Mariana do działu zakupu.

   Często też spotykał się z bibliofilami i pisarzami. W latach osiemdziesiątych poznał króla bibliofilów polskich Janusza Dunina. Mile wspomina poetę i bibliofila Krzysztofa Seligę autora Podania i legendy o miastach polskich (Nasza Księgarnia, Warszawa 1964). W tamtych czasach odbywały się spotkania bibliofilów, na których organizowano prywatne aukcje bibliofilskie, ale także zwyczajowo uczestnicy robili sobie niespodzianki w postaci prezentów wydawnictw bibliofilskich, na jednym z takich spotkań otrzymał druczek bibliofilski, broszurkę erotyczną „Ch...o turniej rycerski”.

 

      
Nowy Parnas Polski ... (Poznań 1832) Wpis antykwariusza Wiktora Kaźmierczaka

 

                                          
                                Sonety Józefa Hieronima Kajsiewicza (Paryż 1833)  

 

 

    

Sonety Józefa Hieronima Kajsiewicza 

Reprint   (Kraków 1926)

Wyjaśnienie o ponownym wydaniu sonetów

     Z sentymentem wspomina rok 1980, historię z Wiktorem Kaźmierczakiem, który pewnego dnia zawołał Mariana i przekazał mu książkę z własnego księgozbioru i osobistą dedykacją. Było to cymelium, bardzo rzadkie wydanie poznańskie tzw. "Pięć Tomów w Jednym", w którym to wydaniu znalazło się kilka pierwodruków utworów wieszcza. Tom ten był pierwszym z zapowiadanej serii "Nowy Parnas Polski", jednak dalsze tomy już się nie ukazały. W swoim księgozbiorze posiada unikat, są to Sonety Józefa Hieronima Kajsiewicza (Paryż 1833) oraz drugie wydanie (Nakładem Drukarni Związkowej, Kraków 1926) z przedruku paryskiego z 1933 r. z odpowiednim opisem wyjaśniającym ponowne wydanie utworów księdza. Chodzi o to,  że autor za życia konsekwentnie niszczył  znajdowane egzemplarze z nakładu, gdyż będąc w przyjaźni z Mickiewiczem, Norwidem, uznał swoją twórczość za niegodną druku.

 

                             
                                            Adam Mickiewicz Dziady (Paryż 1833)  

 

 

                            
                                 Poezje Adama Mickiewicza (Poznań 1832)  

   

 Sonety Adama Mickiewicza (Lwów, Tarnów 1828)  Sonety Adama Mickiewicza (Lwów, Tarnów 1828)

 

 

                 
        Juliusz Słowacki Kordjan (Paryż 1844)              Juliusz Słowacki Kordjan (Paryż 1844)

     

                           
                                     Juliusz Słowacki Trzy poemata (Paryż 1839)  

 

 

                              
          Zygmund Krasiński Irydon (Paryż 1836)

      Adam Asnyk Poezye (Lwów 1869)

           z autografem poety

 

 

               
   Stefan Witwicki Poezyje biblijne, Piosnki sielskie (Paryż 1839)  

 

 

                        
                                Poezye Adama Mickiewicza (Paryż 1829)  

 

     Najważniejszą pasją kolekcjonerską, Mariana Piaseckiego która przez lata się ukształtowała to zbieranie pierwodruków romantyków polskich. W swoim księgozbiorze posiada m.in. utwory Adama Mickiewicza: Dziady, część trzecia (Paryż 1832) oraz drugie wydanie (Paryż 1833), Poezje Adama Mickiewicza (S. H. Mierzbach, Poznań 1832), Sonety Adama Mickiewicza (Nakładem Kuhna i Milkowskiego, Lwów i Tarnów, 1828) tzw. wydanie pirackie wydane bez zgody poety, oraz dzieła innych poetów: Juliusza Słowackiego Kordjan (Nakładem autora, Paryż 1834, Zygmunta Krasińskiego Irydon (Paryż 1836), Juliusza Słowackiego Trzy poemata (Paryż 1839), Adama Asnyka Poezye (Nakładem Karola Wilda, Lwów 1869), wydane pod pseudonimem literackim El...y, z autografem poety, Stefana Witwickiego Poezyje biblijne, piosnki sielskie (Wydanie A. Jełowickiego i spółki, Paryż 1836). W księgozbiorze Mariana znajdują się także książki w artystycznych oprawach J. Radziszewskiego, Heleny Karpińskiej oraz rzadkie wydania bibliofilskie Oficyny Tyszkiewiczów w Nicei, Samuela Tyszkiewicza z Florencji np. poezje Sabiny Straszyńskiej Plamy na słońcu ( Nicea 1942) do którego Witold Conti (znany przedwojenny aktor) wykonał 12 akwarel. Cały nakład wynosił 150 egz. a znaczyło to że artysta musiał wykonać łącznie 1850 rysunków i jak sam wspomina, zabrało mu to cztery miesiące pracy.

 

Sabina Straszyńska Plamy na słońcu

               (Nicea 1942)

Sabina Straszyńska Plamy na słońcu 

                  (Nicea 1942)


                            
             Sabina Straszyńska Plamy na słońcu (Nicea 1942). Akwarela Witolda Conti  

 

   W księgozbiorze Mariana Piaseckiego można znaleźć utwory Williama Szekspira m.in. Dzieła dramatyczne w trzech tomach pod redakcją J.I. Kraszewskiego (Warszawa 1877), wydawnictwa francuskie w pięknymi ilustracjami m.in. Les Fleurs Animèes z ilustracjami Jeana - Jacquesa Grandvilla (Paryż, b.r.), czasopisma, oprawy wydawnicze z II poł. XIX w.

 

      

William Shakespeare Dzieła Dramatyczne

                     (Warszawa 1877)

      William Shakespeare Dzieła Dramatyczne

                         (Warszawa 1877)


                   
         Les Fleurs Animees (Paryż b.r.)

               Les Fleurs Animees (Paryż, b.r.)

                  ilustracje J.J. Grandville

 

            Kazimierz Brodziński Wiesław

                   (Warszawa 1886)

          Wanda Żeleńska Lirnik Polski

                (Warszawa 1883)

   

                           
                                          Czasopismo "Ciekawa kotka" 1926  

   W roku 1990 odszedł z Antykwariatu Naukowego i otworzył własną firmą księgarską pod nazwą „Bestseller”, skupiająca trzy księgarnie. Oprócz zarządzania firmą, organizował w poszczególnych placówkach spotkania literackie i autorskie m.in.: z poetą, tłumaczem i krytykiem literackim Stanisławem Barańczakiem, pisarzem, eseistą i dziennikarzem Henrykiem Herling-Grudzińskim, autorką książek dla dzieci i młodzieży Małgorzatą Musierowicz, brytyjskim pisarzem horrorów Grahamen Mastertonem, amerykańskim pisarzem Williamem Whartonem. Firma prowadziła także wydawnictwo, pod jej szyldem wydano: Małgorzata Musierowicz Noelka (Bestseller, Poznań 1992), Jakuba Skuteckiego Poznań na przełomie wieków XIX i XX. Fotografie sprzed lat (Bestseller, Poznań, 1992), Wiesława Wydry Władysław z Gielniowa. Z dziejów średniowiecznej poezji polskiej (Bestseller, Poznań 1992)

                                      
                          Poznań na przełomie wieków XIX i XX (Poznań 1992)  


     Po zamknięciu firmy „Bestseller” wraz z małżonką Jolantą otworzył nową działalność pod nazwą „Księgarnia Poznańska”. Dzięki uprzejmości dyrekcji Centrum Handlowego M1 placówka księgarska została umiejscowiona w hallu głównych marketu. Jedną ze znaczących wydarzeń było zorganizowanie przez małżonków z pomocą synów Kajetana i Kacpra oraz Centrum Handlowego M1, w 2006 r. wystawy komiksów przy współpracy Łódzkiego Domu Kultury połączoną z kiermaszem, pod tytułem I Poznański Tydzień Komiksu. Na wystawę przybyli czołowi twórcy komiksu z kraju: Tadeusz Baranowski, Filip Myszkowski, Jacek Frąś, Wojciech Nawrot, Paweł Zych, Wiesław Skupniewicz, Jacek Kowalski, Maciej Jasiński i Jacek Przybylski. A na wielkim telebimie wyświetlono film z pozdrowieniami dla uczestników festiwalu Henryka Jerzego Chmielewskiego znanego jako „Papcio Chmiel”, autora serii komiksowej „Tytus Romek i A’Tomek.

   W 2000 roku Państwo Piaseccy z pomocą Emilii Waśniowskiej, zorganizowali wystawę fragmentu swojego księgozbioru tatrzańskiego w Szkole Podstawowej nr 32 im. Wojska Polskiego w Poznaniu. Z okazji wystawy został wydany katalog wystawionych książek Tatarami urzeczeni w opracowaniu Jolanty Piaseckiej.

 

 

Wszystkie prezentowane książki pochodzą z księgozbioru Mariana Piaseckiego

 

Strona Internetowa introligatorstwo.com.pl  jest blogiem prywatnym, wszelkie kopiowanie materiałów  i zdjęć wymaga zgody autora

Udostępnianie linków do Strony introligatorstwo.com.pl  na portale społecznościowe np. Facebook, Instagram, Pinterest wymaga zgody właściciela Strony

Kontakt

 

                    

 

                   

           

                nedla@o2.pl

statystyka

Projekt graficzny www.larkdesign.eu, Hiszpański z native speakerem Poznań